Oyunculuk ve özellikle bilgisayar oyunculuğu son yıllarda tüm dünyada çığ gibi büyüyen bir kitleye sahip. Youtube, Twitch gibi mecralarda oyun yayını yapan yayıncılar, uluslararası turnuvalar, ulusal ligler… Türkiye’de de Ülker Sports Arena’da birkaç kez gerçekleşen LoL turnuvalarına mutlaka rastlamışsınızdır. İşte tüm dünyada böyle dev bir sektör haline gelen oyunculuk elbette ki donanım üreticilerinin iştahını kabartmakta.

Çevre bileşenler (peripherals) alanında da sözkonusu oyunculuk olduğu zaman uzun yıllardır çok çeşitli donanımlara rastlıyoruz. Gaming klavyeler, fareler, monitörler, kulaklıklar, kontrolcüler… Aksesuarlarla birlikte çok daha çeşitli ve rengarenk bir dünya bu. Bu yazıda ise bu işin sadece klavye boyutunu gerçekçi yönleriyle ele almaya çalışacağız. Oyuncu klavyeleri gerçekten oyunlar için uygun mu? Yoksa bu “oyuncu” (gaming/gamer) kavramı sektör için sadece bir pazarlama stratejisi halini mi aldı? Gelin işin detayına bakalım.

Klavye deyince PS/2 ve USB girişli klavyeler aklımıza geliyor. PS/2 girişli klavye artık pek üretilmese de, özellikle “oyuncu” tanımlı mekanik klavyelerin kutusundan usb>ps/2 adaptörü çıktığına şahit oluyorsunuz. Esasında kullanılan arabirimin klavyelerin gösterebileceği özellikler bakımından bir farkı bulunmakta: Anti-Ghosting.

Ürettiği her klavyeye arka ışık (backlit) ekleyen üreticiler tam olarak “oyuncu” klavyesi üretmiş olmuyorlar. Bir kere oyuncu klavyesinin mantık gereği görünümden önce oyuncu ihtiyaçlarını karşılaması gerekir. Ne olabilir bu ihtiyaçlar?

1- Ergonomi

2- Tuş ömrü ve sağlamlık

3- Anti-Ghosting yani eş zamanlı olarak çoklu(?) tuş kullanabilme

Bu üç özellik -ki bence 3. olanı en önemlisi- bir oyuncu klavyesinin olmazsa olmaz özellikleri arasında yer almakta. Ergonomik olmalı ki birkaç saat sürecek seanslarda el/bilek yorgunluğu olmasın. Her aradığımız tuşu aradığımız yerde rahatça bulabilelim, klavye bize konforlu bir kullanım sunsun. Sağlam olmalı ki gol yeyince ya da olmadık yerde vurulunca sinirimizi klavyeden çıkarmak gibi refleksler sergilediğimizde buna karşı toleranslı olsun. Kezâ tuş ömrü de standart bir klavyeye göre özellikle bazı tuş gruplarının çok kullanılacağından ötürü önem arz etmekte.

Anti-Ghosting ise aynı anda işlem görebilecek tuş sayısına atıfta bulunan bir kavram. Yani aynı anda örneğin W-A ikilisiyle sol çarpraza yürürken R ile şarjör değiştirip Space ile zıplamanız gereken bir durumu düşünün. İşte burada klavyenizin kaç tuş Anti-Ghosting özelliği olduğu ve o tuşların hangi tuş setleri olduğu önem kazanıyor.

Bir de NKRO ya da N-Key Rollover kavramı var ki bu da ardışık olarak basılı olan her tuşun tek tek işlem görmeye devam etmesine karşılık gelmekte. İkisi tam olarak aynı şey olmasa da birbiriyle ilgileri bulunmakta ve pazarlamada çoğu zaman birbirleri yerine kullanılmaktalar. N yerine hangi rakam olursa o kadar tuş eş zamanlı olarak basıldığında tek tek işlem görmeye devam eder demek oluyor bu.

Teorik olarak PS/2 girişi NKRO bakımından bir limite sahip değil. USB girişinde ise eş zamanlı olarak maksimum 4 değiştirici tuş (shift, alt vs.) ve 6 standart tuş (w-a-s-d gibi) komut tanıma limiti mevcut. Bu senaryoya bir de klavyelerin devre yapısı dahil oluyor ve denklem biraz değişiyor.

PS/2 girişli klavyeler kullandığımız ilk zamanları hatırlıyor musunuz? Tek klavyede iki kişi bir oyunu belki de aynı anda 10 tuşa basarak oynadığımız zamanlar vardı. O günler PS/2 portunun zamanla hayatımızdan çıkmasıyla son buldu. USB tarafındaysa portun eş zamanlı maksimum 6+4 tuş komutuna izin vermesi işleri biraz değiştiriyor. Hâlâ benzer kombinasyonlara ihtiyaç duyan ya da en azından belirli kombinasyonlara ihtiyaç duyan oyunlar/oyuncular var. İşte acaba USB portu ile çalışan “gaming” klavyeler bu gereksinimi ne derecede karşılıyorlar?

Bir kere “gaming” ön ekine sahip pek çok klavye ışık dışında bir özellik sunmuyor ki bu sadece kozmetik bir olgu, işleve dâir hiçbir katkısı yok. Mekanik klavyeler de her tuşun ayrı mekanik switchinin olması özelliğini getiriyor. Fakat söz konusu USB portu olduğu zaman bu kısıtlı anti-ghosting özelliğini iyi kullanan ve kullanamayan klavyeleri bilmek gerekiyor. “19 tuşa kadar” ya da “up to xxx keys ghosting” tarzı ifadeler aldatıcı olabilir. Neticede tuş setlerini grup olarak anti-ghosting özelliğiyle sunabilen USB klavyelerin hangi tuş setlerini ve kaç tuşu bu özellikle sunduğu önem kazanıyor.

2-3 tuş anti-ghosting zaten standart klavyelerde yer alan bir özellik. İş oyun klavyesi formatına gelince 6 tuşun tamamına da sahip olmak önem arz ediyor. Örneğin Zalman firmasının modelini unuttuğum bir klavyesi ile sağ ok- sol ok ve E tuşu basılıyken Q-W ye de aynı anda basamıyoruz. Buna benzer eksiklikler oyunlarda dezavantaj oluşturabilir.

Kezâ kablosuz klavyelerin çoğu sadece 3 tuş anti-ghosting özelliğine sahip oluyor. Elbette oyuncuların tercihleri arasında birinci sırada yer almıyor kablosuz klavyeler ancak mesela Steam Link gibi bir senaryoda casual gaming için tercih edilebilir. Logitech KB-520 bu anlamda çok yetersiz örneğin. Sağ ya da Sol ve Üst yön tuşlarıyla birlikte E tuşuna da basılı tutarak W tuşunu kullanamıyorsunuz.

Anti-Ghosting bakımından “başarılı” ve “başarısız” olan klavyelerin derleme bir listesini paylaşalım. Bu konu oldukça teknik bir detay fakat bu özelliğe gerçekten ihtiyaç duyan kullanım senaryolarınız olabilir. Sonra sürprizlerle karşılaşmamak adına özellikle eş zamanlı çoklu tuş kullanma ihtiyacınızın olacağını düşünüyorsanız bu listeyi dikkate almalı; bu listede aradığınız ürünü bulamıyorsanız o ürünü bu yönüyle detaylı olarak araştırmalısınız.

Anti-Ghosting Özelliği Zayıf Olan Klavyeler (6 tuşun altında):

Apple USB Keyboard * Dell L702X * IBM Model M * Keytronic Ergoforce * Logitech 250 Deluxe * Logitech Compact Keyboard K300 * Logitech G110 * Logitech G15 v2 * Logitech G510 * Logitech Illuminated * Logitech Internet Pro Keyboard * Logitech K120 * Logitech K200 * Logitech K310 * Logitech K350 *  Logitech K360 * Logitech K520 * Logitech Media Keyboard * Logitech MK250 * Logitech MK320 * Logitech UltraX * Logitech Wave * Logitech Y-SAE71 * Microsoft Comfort Curve 2000 * Microsoft Digital 3000 * Microsoft Keyboard 200 * Microsoft Natural 4000 * Microsoft RT2300 * Microsoft Sidewinder X6 * Microsoft Wired Keyboard 600 * OCZ Elixir * Razar Marauder * Razer Anansi * Razer Arctosa * Razer Black Widow * Razer Black Widow Ultimate * Razer Lycosa * Razer Mercenary (StarCraft 2 Edition) * Saitek Cyborg V7 * Saitek Eclipse II * Steelseries Merc Stealth * Dell USB L100 * Microsoft Ergonomic 4000 v1.0, USB * MSI GE620DX notebook keyboard * Saitek Eclipse III * Clevo P150-EM laptop keyboard * Logitech K260 * Logitech K750

Sadece 2KRO Destekleyen Klavyeler:

Cherry Corp G80-3000 (tüm varyantlar): 2KRO. QWA tuşlarına eş zamanlı basmayı desteklemiyor
Cherry Corp G80-8200HUAUS-2 (USB Versiyonu): 2KRO
Cherry Corp G80-6421 (MX SPOS): 2KRO. QWA tuşlarına eş zamanlı basmayı desteklemiyor
Cherry Corp G80-MX-11900: 2KRO
Das 2 (Cherry Corp OEM) and Das 1 (Rubber Dome): 2KRO. ASX tuşlarına eş zamanlı basmayı desteklemiyor
Deck 82 Older Fire and Gold models.
Filco marka klavyeler: 2KRO
IBM Model M: 2KRO. ASX, WDE, WAQ ve benzer kombinasyonları eş zamanlı algılamıyor.
iOne Scorpius M10: 2KRO. WASD tuşlarına eş zamanlı basmayı desteklemiyor
Omnikey Evolution: 2KRO
Omnikey NCS: 2KRO. QAS tuşlarına eş zamanlı basmayı desteklemiyor
Plum 87: 2KRO. WDE, WAQ tuşlarına eş zamanlı basmayı desteklemiyor
Rapoo V7: 2KRO
Razer BlackWidow/BW Ultimate: 2KRO
SteelSeries 6Gv1: 2KRO. QAS, WSD tuşlarına eş zamanlı basmayı desteklemiyor fakat kendisi 8KRO bir klavye olarak lanse ediliyor.
Tipro Matrix keypads/boards: 2KRO
TG3 BL82: 2KRO. ASW tuşlarına eş zamanlı basmayı desteklemiyor
Unicomp Customizer 104: 2KRO. WDE, WAQ ve pek çok diğer kombinasyonları eş zamanlı desteklemiyor
Xarmor U9 – 2KRO – WRV tuşlarına eş zamanlı basmayı desteklemiyor
Xarmor U9W – 2KRO – ASX tuşlarına eş zamanlı basmayı desteklemiyor

“Oyuncu” Klavyesi Olarak Bilinen Fakat Sadece 2KRO Destekleyen Klavyeler:

ABS M1: 2KRO – WAS, WDE, Caps-LShift-S tuşlarına eş zamanlı basmayı desteklemiyor fakat 6KRO olarak pazarlanıyor.
Deck Fire 82, Toxic 82, Gold 82: 2KRO. QWE tuşlarına eş zamanlı basmayı desteklemiyor
iRocks KR6820: 2KRO
Logitech G11 : 2KRO. QA-Aşağı Yön tuşlarına eş zamanlı basmayı desteklemiyor
Logitech Gaming Keyboard G110: 2KRO ZXC, MKL tuşlarına eş zamanlı basmayı desteklemiyor
Logitech G15V1: 2KRO  Sağ Shift-Sağ Yön-Yukarı Yön tuşlarına eş zamanlı basmayı desteklemiyor
Logitech G15V2: 2KRO
Logitech Illuminated Keyboard: 2KRO. Lshift-W-Spacebar tuşlarına eş zamanlı basmayı desteklemiyor
Microsoft Sidewinder X6 : 2KRO. Ctrl-W-R tuşlarına eş zamanlı basmayı desteklemiyor
Razer Black Widow (ışıklı ve ışıksız): 2KRO. ZXC tuşlarına eş zamanlı basmayı desteklemiyor
Razer Lycosa: 2KRO. HJK tuşlarına eş zamanlı basmayı desteklemiyor ama ASX için sorun yok gözükmekte
Rosewill RK800G. 2KRO.
Saitek Eclipse: 2KRO. QWA, LOP tuşlarına eş zamanlı basmayı desteklemiyor
SteelSeries 6Gv1: 2KRO. QAS, WSD tuşlarına eş zamanlı basmayı desteklemiyor fakat 8KRO olarak lanse edilmekte
SteelSeries Merc Stealth: 2KRO. ERT, DFG, CVB tuşlarına eş zamanlı basmayı desteklemiyor fakat 7KRO olarak lanse edilmekte

Anti-Ghosting Özelliği Güçlü Olan Klavyeler:

1- En Az 6 Tuş Eş Zamanlı Basmayı Destekleyenler:

Cooler Master Storm Quickfire Rapid * Cooler Master Storm Quickfire TK * Cooler Master Storm Trigger * Corsair K60 * Corsair K90 * Cyborg V7 * Das Keyboard * Das Model S * Ducky 9008/S * Ducky DK9008 * Shine 2 * Ducky Shine DK9008S * Filco Majestouch * KBC Poker * Logitech G105 * Logitech G11 * Logitech G15 v1 * Logitech G19 * Logitech K340 * Microsoft Sidewinder X4 * Mionix Zibal 60 * O-Zone Strike * Q-Pad MK80 * Q-Pad MK85 * Razer Black Widow Ultimate 2012 Edition * Razer Tarantula * Roccat Isku * Rosewill RX-9000RE * Steelseries 6Gv2 * Steelseries 7G * Tt Esports Meka G1 * ZOWIE Gear Celeritas * Razer BlackWidow Tournament Stealth Edition * Gigabyte Aivia Osmium * Filco Majestouch 2 * Razer Black Widow Ultimate 2013 * Razer Deathstalker * Logitech G710+ * KBTalking 75% White Limited Edition * Razer Blackwidow Ultimate Stealth 2013 * Corsair K70 * Ducky 9008S3 * Q-Pad MK-50 * Corsair K95 * Corsair Raptor K50 * Feenix Autore * Tesoro Durandal G1N * Noppoo Choc Mini * SteelSeries Apex 300 (membrane) * Asus Cerberus (and Arctic version)

2- PS/2 Üzerinde Tam Tuş (NKRO) Desteği Olan ya da USB Üzerinde 6/18 NKRO Desteği Sunan Klavyeler:

Adesso MKB-125B: 6KRO with USB cable adapter, NKRO with PS/2.
Adesso MKB-135B (full sized): 6KRO with USB cable adapter, NKRO with PS/2.
Cherry G80-3494 (Cherry Red): 6KRO with USB, NKRO with PS/2 adapter.
Cherry G80-3600 (Cherry Red): 6KRO with USB, NKRO with PS/2 adapter.
Cherry Corp G80-8200lpdus: NKRO PS/2.
Cherry G80-1950PQAXB.
Cherry Corp MX8100 G80-8113LRCUS-2: NKRO PS/2.
Cherry Corp G80-8113HRBUS-2: NKRO PS/2.
Cherry Ergoplus G80-5000HAMDE/03: NKRO PS/2.
Corsair Strafe (Cherry MX Silent): Full NKRO
Das S: 6KRO under USB, NKRO with PS/2 purple adapter.
Das 3 (previous model): 12KRO under USB, can not be used with PS/2.
Deck Legend: 6KRO under USB, NKRO under PS/2.
Deck 82 Key: 6KRO under USB (no PS/2 option).
DSI Modular Mac.
Ducky keyboards. 6KRO under USB, NKRO with PS/2 adapter.
Ducky G2 keyboards (special edition). 18KRO USB and NKRO PS/2.
F21-7d Mechanical Keyboard . 6KRO over USB (no PS/2 option).
Filco Keyboards Listed as NKRO. 6KRO under USB, NKRO with PS/2.
G-Tune Realforce 108B-MP – NKRO over PS/2.
IBM Model F AT: NKRO AT/PS/2 adapter.
iRocks KR-6230. 6KRO with USB.
KBC Poker. 6KRO with USB. NKRO with PS/2 adapter.
Key Tronic KB101 Plus: NKRO PS/2.
Kinesis Advantage: 6KRO under USB.
Kinesis Contoured: 6KRO under PS/2.
Leopold FC200R: 18KRO USB (Windows/OSX/Linux), NKRO with PS/2
Leopold FC500R (FullSize): 18KRO USB (Windows/OSX/Linux), NKRO with PS/2.
Marquardt MiniErgo: NKRO PS/2.
Matias Tactile Pro 3.0: 6KRO USB.
Microsoft Sidewinder X4: 18KRO over USB
NCR Cherry G80-0528H/10 NKRO PS/2.
NEC APC-H412: NKRO PS/2.
Noppoo Chocolate Min (tenkeyless): Full NKRO under USB and NKRO PS/2.
Noppoo Chocolate Pro (fullsize): Full NKRO under USB and NKRO PS/2.
Northgate Omnikey 101 and CVT Avant Stellar: NKRO PS/2.
PFU Happy Hacking Keyboard: 6KRO under USB. Can not be used with
PS/2 adapter.
Qpad MK-80 (Cherry blue): 6KRO with USB, NKRO with PS/2 adapter
(included).
Qpad MK-85 (Cherry red): 6KRO with USB. Can not be used with PS/2
adapter.
Raptor Gaming K1: 6KRO under USB. Can not be used with PS/2 adapter.
Rosewill RK-9000 (Gen1, nonremovable cord): 6KRO USB, NKRO with PS/2
adapter.
Rosewill RK-9000 (Gen2, removable cord): 6KRO USB, NKRO with included
PS/2 cable.
Steelseries 6G Version 2, 7G: 6KRO USB, NKRO with PS/2 adapter.
Thermaltake Meka G1: 6KRO under USB, NKRO with adapter.
Topre Realforce: 6KRO under USB. Can not be used with PS/2 adapter.
XArmor U9BL: NKRO under native PS/2, 6KRO thru green USB adapter.
XArmor U9BL-S (Cherry Brown): 6KRO USB, NKRO with included PS/2 adapter.
Zalman ZM-K600S (membrane): Full NKRO
Zenith ZKB-2: PS/2

Bununla birlikte son olarak bazı yazım test programlarına da göz atmanız fayda sağlayabilir. Örneğin Microsoft Applied Sciences Group tarafından hazırlanan şu yazılım işinize yarayabilir:

Uygulama aracılığıyla aynı anda hangi tuşlara basabildiğinizi görebilirsiniz mevcut klavyenizle. Ya da satın almayı düşündüğünüz bir klavyeyi önceden deneme şansınız varsa bu uygulamayı yine deneyebilirsiniz. Ben Asus Cerberus Arctic modelini kullanıyorum. 19 KRO özelliğine sahip ve test ettiğimde gerçekten bunu sağladığını gördüm. Bu klavyeyle eş zamanlı olarak Q-W-E-A-S-D-Z-X-C-B-SPACE-TÜM YÖN TUŞLARI-TAB-SOL ALT-SOL CTRL-SOL SHIFT tuşlarına basmanız ve bunların işlem görmesi mümkün. Herhangi bir oyun düşünüldüğünde sanırım yeterli bir senaryo sunacaktır. Düşünenlere tavsiye ederim.

Kaynaklar:

blog.controlspace.org

gaming.stackexchange.com

mmo-champion.com


0 yorum

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir